::مقاله دات نت:: پایگاه مقالات ایرانیان
 
  
نام کاربری:   رمزعبور:
منوی اصلی
پیامهای کوتاه

فقط کاربران عضو میتوانند پیام بفرستند خواهشمندیم وارد شوید یا عضو شوید.
ارتباط آنلاين با مديران
سردبیر

مدیر فنی
جهان رادیویی آرتور سی‌كلارك
ارسال شده در مورخه : چهارشنبه، 5 مرداد، 1390 توسط admin88
انديشمنداننزدیك به 7 دهه قبل آرتور سی.كلارك خالق مشهور آثار علمی تخیلی توانست آینده را با ابداع آن پیش بینی كند. كلارك 25 می ‌سال 1945 كار چاپ و انتشار خصوصی نسخه‌هایی از یك مقاله را آغاز كرد كه شامل پیشنهاد خیره‌كننده و دور از انتظاری بود؛ استفاده از ماهواره‌های فضایی برای ارتباطات جهانی.

البته چنین نظریه‌ای برای سال 1945 پیشنهاد واقعا جسورانه و خطیری محسوب می‌شد؛ چرا كه بحبوبه از نفس افتادن و برچیده شدن بساط جنگ جهانی دوم بود و اغلب مردم بی هیچ شك و شبهه‌ای دغدغه نیازها و كالاهای ضروری زندگی را در سر می‌پروراندند تا این كه به فكر امواج رادیویی باشند كه از فضا فرود می‌آیند، اما در همین اوضاع و احوال، كلارك به عنوان یك فیزیكدان و نویسنده علمی ـ تخیلی با جدیت تمام دل در گرو آینده سپرده بود.

مقاله پیش‌رو و متهورانه وی با عنوان «ایستگاه فضا و كاربردهای رادیویی آن» به این مهم اشاره داشت كه ماهواره‌ها یا ایستگاه‌های فضایی می‌توانند به منظور بازپخش سیگنال‌های تلویزیونی یا آن‌طور كه همتایان زمینی آنها نامیده می‌شوند، ایستگاه رله برنامه‌های رادیو تلویزیونی مورد استفاده واقع شوند.

با عنایت به دانش و بضاعت علمی موجود آن دوره در حوزه هوافضا، موضوعاتی همچون پروازهای فضایی و ساخت و پرتاب ماهواره‌ها هنوز جزو فصول باز نشده دفتر پیشرفت‌های بشر محسوب می‌شدند. از همین رو فكر ساخت و پرتاب ایستگاهی در فضا برای رله امواج مخابراتی خیلی بعید و دور از ذهن به نظر می‌رسید. جالب اینجاست كه مفهوم ایستگاه فضایی در آغاز و اصالتا به عنوان یك پایگاه سوختگیری برای فضاپیماهایی كه قصد داشتند زمین را به مقصد سایر سیارات ترك كنند؛ به ذهن خیالپردازان علمی آن روزگار خطور كرده بود. با این اوصاف، حداقل یك هدف و مقصود وجود داشت كه به نحو مطلوب و ایده‌آلی مناسب حال چنین ایستگاهی بوده و حقیقتا هم جایگزین عملی دیگری نداشت. در واقع بهترین كاربری پیشنهاد شده برای ماهواره‌ها یا ایستگاه‌های فضایی، تأمین خدمات رله امواج رادیویی از جمله تلویزیون بود.

البته در آن مقطع تلویزیون، خود به زحمت یك واقعیت تجاری به شمار می‌رفت و به همین دلیل این ایده تا حدی زیادی پیشرو و آینده نگر به نظر می‌رسید.

اما كلارك دنباله ایده خود را با مقاله‌ای كه در اكتبر سال 1945 در مجله Wireless World یا «جهان رادیویی» منتشر كرد، با جدیت پی گرفت. این مقاله جالب توجه تحت عنوان «ماورای زمین رله می‌كند: ایستگاه‌های موشكی می‌توانند پوشش رادیویی جهانی ارائه كنند؟» به بحث درباره تغییر كاربری یك فناوری پیشرفته نظامی برای مقاصد صلح‌جویانه و استفاده جهانی می‌پردازد. كلارك در این مقاله با اشاره به فناوری موشكی، نظیر آنچه در موشك‌های معروف 2 ـ V آلمانی در خلال جنگ جهانی دوم استفاده شد، بحث هدایت این فناوری پرتابه‌ای را به سمت كاربردی جهانی و مسالمت آمیز و از طریق پرتاب قمرهای مصنوعی (ماهواره‌ها) به مدار پیش می‌كشد. مطابق بحث و استدلال كلارك، كل نیازمندی ما برای نیل به این هدف عالی به یك موشك خلاصه می‌شود كه توانایی تزریق ماهواره‌ای نسبتا سنگین در مدارهای بسیار مرتفع زمینی را داشته باشد.

البته این برآورد در حالی مطرح شده كه كوچك‌ترین مدارات ـ نظیر آنهایی كه توسط ماهواره‌های اسپوتنیك روسی در دهه‌های متعاقب آن استفاده می‌شدند ـ زمین را حدود 90 دقیقه دور می‌زنند.

جالب اینجاست كه مدارات پیشنهادی كلارك برای نشاندن فرستنده‌های رادیویی با اصول مكانیك مداری به لحاظ همزمانی گردش با زمین مطابق می‌كند و مدارات كلارك همان مداراتی هستند كه در حال حاضر ماهواره‌های متعددی را در خود جای داده‌اند. در مقاله كلارك به طور نمونه به موضعی حدود 42 هزار كیلومتری مركز زمین اشاره می‌شود كه مدار ماهواره مورد نظر وی برای ایفای نقش ایستگاه فرستنده رادیویی دقیقا 24 ساعته و هم اندازه گردش زمین خواهد بود.

نكته: كمربند كلارك امروزه یكی از مهم‌ترین مدارهای اطراف زمین محسوب می‌شود. آنقدر مهم كه سازمانی عریض و طویل‌ به نام ITU كه زیرنظر سازمان ملل كار می‌كند بر آن نظارت دارد

در همین خصوص كلارك در روایت جهان رادیویی خود به مطلب جالبی اشاره كرده كه نقل می‌كند «یك جرم سماوی در چنین مداری، چنانچه صفحه ترازش با صفحه استوای زمین همزمانی و انطباق داشته باشد، با زمین گردش خواهد كرد، بنابراین بالای همان موضع روی سیاره ساكن و لایتغیر خواهد بود.

جرم سماوی مذكور در آسمان كل یك نیمكره ثابت و استوار باقی می‌ماند و بر خلاف تمامی دیگر اجرام سماوی نه طلوع و نه غروب خواهد داشت.»

با این تفاصیل، هرچند كلارك برای پیشنهاد چنین مداری كه به زمین ایستایی معروف است مقدم از بقیه نبود، اما باید اذعان داشت مقاله وی موجب تعمیم و رواج این ایده شد. در حالی كه طرح این ایده در سال 1945 ممكن است دور از ذهن و بعید به نظر رسیده باشد، اما جالب است بدانیم كه زمان حضور پرتابه‌های مداری اسپوتنیك روس‌ها به حدود 12 سال بعد از آن و نخستین ماهواره فرستنده تلویزیونی موسوم به تلستار تنها 17 سال پس از پیشنهاد كلارك رقم می‌خورد.

ماهواره تلستار به عنوان اولین ماهواره مخابراتی غیر عامل در سال 1962 به فضا پرتاب شد تا به عنوان ایستگاه واسطه مخابراتی به تقویت و بازپخش سیگنال‌های دریافتی از زمین بپردازد.

به باور صاحب‌نظران ماهواره تلستار واقعیت بخشی و تحقق مفهوم جهان رادیویی آرتور سی‌كلارك در 1945 بود كه طی آن، رویای شبكه جهانی ارتباطات مبتنی بر ماهواره‌هایی روی مدار زمین ثابت را در سر می‌پروراند. جالب اینجاست كه 2 هفته بعد از شروع به كار ماهواره مخابراتی تلستار و زمانی كه كنفرانس خبری كندی ـ رئیس‌جمهور وقت آمریكا ـ در واشنگتن در سراسر حوزه اقیانوس اطلس پخش زنده شد، همگان با این واقعیت روبه‌رو شدند كه آرتور سی‌كلارك پیشتر از همه آینده ارتباطات را با ابداع آن پیش‌بینی كرده بود؛ چرا كه تنها 3 سال بعد از آن و سال 1965 شركت اینتلست پرتاب نخستین سامانه ماهواره‌ای مبتنی بر ماهواره‌های زمین ثابت را آغاز كرد و تا به امروز بیشتر از 300 دستگاه از چنین ماهواره‌هایی در مدارهای كلارك وجود دارند. ارتباطات رادیویی ماهواره‌ای امروزه بسیار بیشتر از اندازه‌ای كه كلارك آن را پیش‌بینی كرده بود، رشد و تكامل یافته است.

هر چند كلارك نهایتا به لطف نگارش داستان‌های علمی ـ تخیلی كلاسیكی همچون «ادیسه فضایی: 2001» و «پایان طفولیت» به عنوان یك نویسنده آثار علمی ـ تخیلی شهرت و احترام بیشتری یافته است، اما از دیدگاه خودش به عنوان یك فیزیكدان پیشنهاد ماهواره‌ای‌اش پر معناتر و چشمگیرتر شمرده می‌شود.

كمربند كلارك امروزه یكی از مهم‌ترین مدارهای اطراف زمین محسوب می‌شود. آنقدر مهم كه سازمانی عریض و طویل نام ITU كه زیرنظر سازمان ملل كار می‌كند بر آن نظارت دارد. منحصر به فرد بودن مدار كلارك كه مهندسان فضایی آن را مدار زمین ثابت نیز می‌نامند، باعث شده است در طول‌های جغرافیایی كه تراكم كشورها زیاد است، افزایش تقاضا برای نقاط مداری روی این كمربند به كشمكش‌های بین‌المللی و دعواهای حقوقی طولانی منجر گردد. در دهه‌های گذشته برخی كشورهای كوچك استوایی همچنین ادعاهایی مبنی بر حق مالكیت بر فضای بالای سر خود را نیز مطرح كرده‌اند كه باتوجه به قوانین جاری بین‌المللی در حوزه حقوق فضایی به نظر نمی‌رسد كار به جایی ببرند. ایران نیز در این مدار صاحب 3نقطه مداری است كه باید هرچه زودتر توسط ماهواره‌هایی با تملك ایرانی پر شود وگرنه از دست خواهد رفت.

منبع: Wired Popularmechanics Discovery

 
پیوندهای مرتبط
· مطالب بیشتر در مورد انديشمندان
· سایر مطالب نوشته شده توسط admin88


پربازدیدترین مطلب در زمینه انديشمندان:
جهان رادیویی آرتور سی‌كلارك

امتیاز دهی به مطلب
امتیاز متوسط : 5
تعداد آراء: 3


لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد

انتخاب ها

 چاپ این مطلب چاپ این مطلب

برای انتشار مقالات خود در د نیای وب می توانید مقالات خود را به ایمیل آدرس maghaleh.net@gmail.com ارسال نمایید.

Copyright © 2005-2015 Computer Center Of MAGHALEH[DAT]NET All rights reserved.
| Please send your comments to:webmaster@maghaleh.net |




مدت زمان ایجاد صفحه : 0.04 ثانیه

::Persian articles by maghaleh[dat]net ::