::مقاله دات نت:: پایگاه مقالات ایرانیان
 
  
نام کاربری:   رمزعبور:
منوی اصلی
پیامهای کوتاه

فقط کاربران عضو میتوانند پیام بفرستند خواهشمندیم وارد شوید یا عضو شوید.
ارتباط آنلاين با مديران
سردبیر

مدیر فنی
ساواک
ارسال شده در مورخه : سه شنبه، 12 بهمن، 1389 توسط admin88
حقوق و سياستsamadkarami می نویسد "چکیده: شاه پس از کودتای 28 مرداد، دیگر تحمل کمترین مخالفت را با رژیم خود نداشت. کابوس از دست دادن قدرت هر روز بیشتر او را آزار می داد، ترس و واهمه شاه از مخالفین، او را بر آن می داشت که هر روز بیشتر به سرکوب نیروهای مخالف و به وجود آوردن جو رعب و وحشت در جامعه بپردازد. ولی با وجود این اینکه اکثر مخالفین او سرکوب شده بودند، باز آرام و قرار نداشت. با روشهایی که جهت سرکوب مخالفان به کار گرفته می شد ، تهیه اطلاعات لازم از فعالیت های آینده مخالفان و پیشگیری از ایجاد توطئه ها و مخالفت ها علیه رژیم امکان پذیر نبود. مقررات حکومت نظامی و وجود فرمانداری نظامی نیز به دلیل موقتی بودن و ذات نظامی اش فقط وظیفه مقابله با بحران را بر عهده داشت. شاه باید تدابیری می اندیشید. بنابراین در تاریخ 16 فروردین 1336 سازمان اطلاعات و امنیت کشور تاسیس شد. سازمان امنیت و اطلاعات کشور که معمولا به اختصار ساواک خوانده می شود، از سال 1357 سازمان اصلی پلیس امنیتی و اطلاعاتی ایران در زمان سلطنت محمدرضا شاه پهلوی بود که قدرت و اختیارات بسیاری در توقیف و بازجویی افراد داشت. این سازمان به ویژه در سالهای دهه 1350 و قبل از پیروزی انقلاب 57 و سرنگونی رژیم سلطنتی، نفرت انگیز ترین و مخوف ترین نهاد حکومتی در بین مردم به شمار می آمد

مقدمه: تکوین سازمان ساواک (جاسوسی) متعلق به قرن بیستم است، که بر اساس تلاش و کوشش سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) و اسراییل (موساد) بعد از کودتای 28 مرداد 1332 در جهت حفظ منافع شاه و استعمارگران پشت صحنه، این سازمان آموزش های خود را از دو سازمان فوق الذکر می گرفت، که به سازمانی مخوف در ذهن مردم تبدیل شده بود، هر جایی که اسمی از ساواک می آمد با توجه به اقداماتی را که از بدو تاسیس ( 1335)، انجام داده بود لرزه بر جان مردم می افکند، ساواک تشکیلاتی گسترده داشت، این سازمان سازمانی کاملا آمریکایی بود، که در خدمت شاه ومنافع آمریکا بود، و همیشه مردم را که ادعای استقلال می کردند سرکوب و شکنجه می کرد مخالف تحولات در ایران بود، جنایات و شکنجه هایی برضد معترضان که در طول تاریخ به راحت بگویم مشابه نداشت انجام می داد، که در نهایت بعد از مدت ها اعتبار خود را از دست داد و مردم بر علیه آن شدند، که ما در این تحقیق به آن می پردازیم.

 فصل اول – کلیات

 1- طرح مسئله تحقیق و تعریف موضوع تحقیق: نقش و اقدامات سیاسی ساواک قبل از انقلاب ما در این تحقیق باید تعریفی عامیانه و درست از موضوع تحقیق ارائه دهیم. ساواک، سازمان جاسوسی در جهت حفظ منافع شاه و استعمارگران که بعد از کودتای 28 مرداد 1332 توسط سازمان آمریکا (سیا) و اسرائیل (موساد) در سال 1335 تاسیس شد.

 2- اهداف و اهمیت تحقیق: هدف از این تحقیق درباره موضوع ساواک این بوده که به اطلاعات مفید، کلی و روشنی دست پیدا کند ، که دیگران، دوستان و خود بنده را از اقدامات این سازمان آگاه سازد. و چون به ما می فهماند که در این ... زمانی چه بر سر ایران آمده از اهمیت بالایی برخوردار است.

 3- سوال اساسی: نقش و اقدامات تشکیل ساواک قبل از انقلاب چه بوده؟

 4- فرضیه: ساواک بر اساس سازمان سیا و موساد در جهت حفظ و تامین منافع استعمارگران و شاه ، در سال 1335 بعد از کودتای 28 مرداد 1332 تاسیس ، که فعالیتهای جاسوسی در ایران، و توسط موساد و سیا آموزش داده و اقدام به خرابکاری می کردند؟

 5- تعریف مفاهیم

1- سیا، سازمانی است وابسته به آمریکا

 2- موساد، سازمانی است وابسته به اسراییل

 6- روش تحقیق: در این تحقیق از روش توصیفی – تاریخی و از نوع آزمون فرضیه می باشد.

7- سازماندهی تحقیق: این تحقیق در چهار فصل تهیه شده که در ابتدای تحقیق ، به فهرست مطالب، چکیده و ذکر مقدمه، و سپس در فصل اول یا کلیات به طرح مسئله و تعریف موضوع تحقیق ، اهداف و اهمیت تحقیق سوال اساسی، فرضیه، تعریف مفاهیم، روش تحقیق، مشکلات و محدودیتهای تحقیق پرداخته شده ، و در فصل دوم به شرح موضوع تحقیق، فصل سوم به نتیجه گیری و فصل چهارم منابع می باشد ، پرداخته شده است. تاريخچه وعملكرد ساواك: اين سازمان در سالهاي مياني دهه 30 با كمك سازمان جاسوسي آمريكا(سيا)، انگليس اسرائيل(موساد) تأسيس شد. شاه از همان ابتدا تيمور بختيار؛ فرمانده نظامي تهران را كه به خشونت معروف بود به رياست آن منصوب كرد . كارشناسان سيا ساواك در ايران به طور فعال به آموزش متدهاي خبرچيني و جمع آوري اطلاعات مربوط به مخالفان رژيم شاه، به اعضاي ساواك پرداختند. مقامات ومأموران آن عمدتا" از مأموران فرمانداري نظامي و ركن دو ارتش وشهرباني تأمين مي شدند ووظيفه ي اصلي اين سازمان شناسايي ونابود كردن كليه ي كساني بود كه به نحوي با ديكتاتوري شاه به مخالفت بر مي خواستند وطبق منابع موثق غربي، ساواك براي اين منظوراز هر ابزاري از جمله شكنجه استفاده مي نمود. طبق گفته ي يك كارشناس سابق اطلاعاتي آمريكا، سيا به نام «جسي جي ليف» (jesse j.leaf) تكنيكهاي شكنجه توسط سيا به اعضاي ساواك تعاليم داده مي شد. پس از انقلاب وسرنگوني استبداد شاهنشاهي سال57،يك حلقه فيلم در رابطه با اين سازمان پيدا شد كه توسط سازمان سيا براي آموزش ساواك در شكنجه دادن زنان شناخته شده بود. ساواك نخست به منظور شناسايي وبازداشت اعضاي حزب توده تأسيس شد، اما فعاليت خود را بسط داد وبه جمع آوري اطلاعات و زير نظر گرفتن هرگونه مخالفان حكومت پهلوي، دانشجويان دانشگاه ها، اتحاديه هاي كارگري و همينطور روحانيون شيعه و نويسندگان، ژورناليست ها و شخصيتهاي ادبي به منظور اعمال سانسور پرداخت. اين سازمان همچنين عملكردهاي برون مرزي، خصوصا" در خبرچيني و تحت نظرقرار دادن دانشجويان ايراني مخالف حكومت در خارج از كشور هم داشت. در واقع از سال1342 به بعد بود كه شاه به سازمانهاي امنيتي خويش از جمله ساواك توسعه بخشيد، بطوريكه از5300 مأمور تمام وقت، و تعداد بسيار اما نامعلومي از خبرچينان، پاره وقت تشكيل مي شد. ساواك در سركوبي عناصرضد نظام سلطنتي فعاليت هاي گسترده اي داشته است. اين سازمان به عنوان عامل شكنجه واعدام مخالفين به ويژه انقلابيون ايران شناخته مي شود، چنانكه بين سالهاي 1350 تا 1355، 368 تن از چريكهاي مخالف رژيم را به قتل رسانده وبين سالهاي 1350 تا 1357 (قبل ازسرنگوني رژيم شاهنشاهي) حدود 100 زندانی سياسي را اعدام نموده است. تكنيكهاي شكنجه گري ساواك: بخشي از اين تكنيكها شامل : كشيدن ناخن با ابزارهاي گوناگون ، وارد كردن شوك الكتريكي، شلاق زدن، داخل نمودن خورده شيشه يا آب جوش در مقعد، بستن وزنه سنگين به بيضه، كند وكشيدن دندان ها و ناخن، ريختن آب سرد در حين خواب بر سر زندانیان و اسیران، آزار واذيت روحي، لخت كردن زنان ولمس بدن و... در معرض ديد همسران آنها و.... اهدف تشكيل ساواك چه بود؟ ساواك تأسس شد تا به قعاليتهاي مخربي كه در داخل وخارج انجام مي شد وبراي ايران خطرناك بودپايان دهد. در ايران نيز مانند هرجاي ديگر خائنان- جاسوسان آشوبگران وخرابكاران حرفه اي به سر مي بردند كه حضورشان مي بايست به دولت و نيروهاي نظامي اطلاع داده مي شد؛ اين وظيفه بر عهده ي ساواك بود. جمله ي بالا گوشه اي از سخنان شاه در مورد اهداف تشكيل ساواك مي باشد. در قانون تشكيل ساواك نيز به گونه اي ديگرهدف از تشكيل ساواك ، حفظ امنيت كشور وجلوگيري ازتوطئه ها وفعاليتهاي مخالف كشور بيان شده بود. اما آيا واقعا" ساواك براي حفظ امنيت كشور به وجود آمد؟ و آيا واقعا" ساواك منافع كشور و مردم را در نظر داشت؟ با نگاهي گذرا به فعاليت و عملكرد20 ساله ساواك و موجوديت آن سازمان، امر ديگري بر ما آشكار مي شود. شايد بتوان گفت تنها چيزي كه براي ساواك مهم نبود منافع كشور ومردم بود. ساواك و سردمداران آن فقط به حفظ حكومت استبدادي محمدرضا شاه فكرمي كردند پس از ديد ساواك، حفظ حكوت شاه برابربا حفظ امنيت كشور بود. از اين رو سعي داشت از ايجاد هرگونه فعاليتي كه برضدشاه وحكومت او صورت مي گرفت، جلو گيري كند. هدف ديگر از تشكيل ساواك برخورد با كمونيسم وجلوگيري از گسترش آن در ايران بود، اتحاد جماهير شوري پس از جنگ جهاني دوم، به عنوان دشمن اصلي آمريكا مطرح شد. شوروي در اثناي جنگ جهاني دوم با اشغال كشورهاي اروپاي شرقي، حكومتهاي كمونيستي را در آنها برسر كار آورد و در اين رهگذركشورهاي ديگر همسايه نيز در معرض تهاجم كمونيسم قرار گرفتند. ايران كه همسايه ي جنوبي شوروي با مرز طولاني مشترك بود نيز در معرض خطر كمونيسم قرارداشت وازاين روآمريكا با مقابله با حركتهاي كمونيستي درايران پرداخت. مردم ايران به دليل علاقه شديد به مذهب شيعه، مخالف كمونيسم وگسترش آن بودند. امريكا وشاه با آگاهي از اين امر، مي كوشيدند كه هدف اصلي از تأسيس ساواك را جلوگيري از ورود و گسترش كمونيسم بيان كنند. مسئولان ساواك نيز با توجه به اين امر هرگاه حركتي عليه رژيم شاه صورت مي گرفت آن را به كمونيستها منسوب ميكردند تا مردم را نسبت به آنها بدبين كنند. هدف ديگر از تشكيل ساواك؛ حفظ منافع اطرافيان شاه وكشورهاي استعماري خصوصا"آمريكا بود. آنها كه مخالفان رژيم؛ خصوصا" روحانيون وگروه هاي مبارز مذهبي را مانع رسيدن به اهداف خود مي ديدند با تشكيل وحمايت از ساواك، سعي داشتند مانع فعاليتهاي آنها شوند . هدف ديگر از تشكيل ساواك: نياز به وجود يك سازمان گسترده و قدرتمند براي كشور وخنثي سازي مخالفتها عليه رژيم در آن زمان بود. البته قبل از تشكيل ساواك، ركن 2 در ارتش، دايره سياسي یا آگاهي در شرباني ونيز فرمانداري نظامي تهران وجود داشت، ولي هركدام وظيفه خاصي داشتند، ورابطه منظم ومنسجم بين اين نهادها وجود نداشت. بنابراين وجود تشكيلاتي منسجم و گسترده در جهت حفظ امنيت و تثبيت پايه هاي رژيم و تأمين منافع امپرياليسم آمريكا ضروري به نظرمي رسيد. هدف دیگر از تشكيل ساواك: اشاعه فرهنگ استعماري وسركوب فرهنگ انقلابي ضد امپرياليسمي: آمريكا در جهت حفظ وتأمين منافع خود، سعي داشت فرهنگ اصيل مردم يك سرزمين را از بين برده وفرهنگ خود را غالب كند. سركوب شديد فرهنگ هاي ملی - مذهبي وضد امپرياليسمي، بعد از كودتاي 28 مرداد 1332 كه خفقان وسانسور چندين ساله اي را به دنبال داشت، نشاندهنده ي يورش سيا وديگر سازمانهاي جاسوسي به دستاوردهاي مردم وسنت هاي اصيل مذهبي ملي و انقلابي جامعه بود. سازمان اطلاعات وامنيت كشور- در راستاي همين هدف و به طور جدي - وظيفه ي سركوب فرهنگ ضد استعماري و انقلابي مردم را بر عهده گرفت و در اشاعه ي فرهنگ بي بند وباري استعماري كوشيد. دوران فعاليت ساواك: به موجب لايحه تشكيل سازمان اطلاعات وامنيت كشور كه در 23 اسفند1335 با 5 ماده از تصويب مجلس شوراي ملي گذشت، ساواك بخشي از نخست وزيري بود و رئيس آن به عنوان معاون نخست وزير انجام وظيفه مي كرد: رئيس ساواك مستقيما" با شاه در تماس بود وتبديل به قدرتي شد كه حتي وزارت دادگستري اجازه دخالت در فعاليت و عملیات آن را نداشت. وظايف قانوني ساواك عبارت بوداز جمع آوري و كسب اطلاعات لازم براي حفظ امنيت كشور، كشف شبكه هاي جاسوسي وكسب اطلاعات درباره ي سازمان ها وشخصيت هايي كه قوانين وامنيت ملي را ناديده مي گيرند ودر تلاش براي براندازي رژيم ويا سوءقصد به اعضاي خانواده سلطنتي وبه راه انداختن جنگ مسلحانه اند. در واقع دامنه فعاليتهاي يك سازمان امنيتي، يعني جاسوس وضد جاسوس بسيار وسيعتر بود. رؤساي ساواك: 1- تيمور بختيار 2- حسن پاكروان 3- نعمت الله نصيري 4- ناصر مقدم . اولين دوره ي فعاليت ساواك: شاه ااز همان ابتدا تيمور بختياررا از سال 1335 به رياست ساواك منصوب كرد، بختيار كه تا سال 1340 رئيس اين اداره بود؛ در سال 1339 متهم شد كه به كمك ايل بختياري ودوستان وطرفداران خود در ارتش قصد براندازي رژيم را دارد. بدين دليل ازكار بركنار شد، به اروپا سفر كرد وبعد از مدتي به عراق رفت ودر آنجا با برخورداري از حمايت حزب بعث وحزب توده به فعاليت عليه رژيم ايران پرداخت وسرانجام توسط يكي از اطرافيانش به قتل رسيد. در سالهاي رياست تيمور بختيار، ساواك فاقد هرگونه سازمان منسجم بود وفقط باحدود 150 نفر اداره مي شد. در واقع در5/3 سال رياست تيمور بختيار بر ساواك، علاوه برخود او گرداننده هاي اصلي اين سازمان؛ پاكروان معاون يكم عملياتي؛ سرتيپ علوي كيا؛ معاون دوم عملياتي؛ سرتيپ مصطفي امجدي وسرلشگر امجدي بودند. دومين دوره ي فعاليت ساواك: رياست پاكروان در فروردين 1340 شروع وتا فروردين1350 ادامه داشت. در واقع در اين دوره ي 10 ساله، ظاهرا" ساواك دو رئيس داشت، يعني سرلشگر حسن پاكروان وارتشبد نعمت الله نصيري، در حالي كه گرداننده ي اصلي ساواك ارتشبد حسين فردوست بود. فردوست در سال 1340 اندكي پس از اينكه پاكروان حكم رياست ساواك را از دست شاه گرفت به دستور محمد رضا شاه مأمور تجديد وراه اندازي سازمان اطلاعات وامنيت كشورشد وتا 20 فروردين 1350 با حفظ سمت در دفتر ويژه سلطنتي به عنوان قائم مقام ساواك فعاليت مي كرد. در اين دوره كه دوره ي سازماندهي وآموزش ساواك ناميده مي شود، ساواك از طرفداران بختيار تصفيه شد وهيأت مستشاري آمريكا كه نقش رياست واقعي ساواك را به عهده داشت از ساواك كنار گذاشته شد و به جاي آن مأموران اسرائيلي (فلسطين اشغالي) وارد صحنه سياسي واطلاعاتي ايران شدند. پاكروان در سال 1343 بركنار ونصيري، نظامي وفادار به محمد رضاشاه جايگزين اوشد. خلاصه دراين دوره بود كه ساواك به سازماني منظم و مقتدر باحدود5000 پرسنل تبديل شد وتوانست چه در داخل و چه در خارج از كشورنقش خودرا براي حفظ سلطنت وتثبيت نظام به نحوي كه دستگاه حكومتي انتظار داشت انجام دهد . سومين دوره ي فعاليت ساواك: شامل سالهای رياست تمام عيار نصيري است. در اين سالها پرويز ثابتي وسرلشگر علی معتضد كه هردو در امور عملياتي از تجربه ي زيادي برخوردار بودند نصيري را احاطه كردند وبا رفتن فردوست درفروردين 1350 وسپهبد ناصر مقدم از ساواك ، معتضد قائم مقام ساواك وثابتي مدير كل اداره ي سوم شد. البته مدتي بعد مقدم به اصرار فردوست بار ديگر به ساواك بازگشت ورئیس اداره ي دوم شد. و سرانجام دوره ي چهارم يعني دوره ي آخر فعاليت ساواك: در ماه هاي آخر سلطنت محمد رضا شاه با بركناري نصيري و معتضد، رياست سپهبد مقدم آغاز مي شود و سرانجام باپيروزي انقلاب در 22 بهمن 57حيات 22 ساله ي اين سازمان كه از مهمترين سازمانهاي اعمال كنترل نظام پادشاهي بود، به پايان رسيد. شاه نصيري را به سفارت پاكستان و معتضد را به سفارت سوريه فرستاد. رياست ساواك براي مقدم به قيمت جانش تمام شد. تشكيلات ساواك: سازمان اطلا عات وامنيت كشور (ساواك) از سه قسمت اصلي تشكيل مي گرديد: حوزه رياست، ادارات كل و ساواك ها (ساواك تهران، ساواك استانها و ساواك شهرستانها). همچنين ساواك نمايندگي هايي در خارج از كشور نيز داشته است. ساواك در ابتدا بر اساس الگوي دو سازمان اطلاعات خارجي وامنيت داخلي آمريكا-CIA،FBI - توسط آمريكايي ها برنامه ريزي شد و در سالهاي بعد خصوصا" در دوران قائم مقامي حسين فردوست در ساواك تكميل واصلاح شد. حوزه ي رياست ساواك: سازمان مركزي ساواك عبارت بود از رئيس ساواك، قائم مقام ساواك، رئيس سازمان اطلاعات خارجي، مدير كل، معاون مدير كل، رئيس اداره، رئيس دايره ورئيس شعبه. در نمودار سازماني ساواك كه درسال 1352 تهيه شد و از اسناد ساواك به دست آمده است،حوزه رياست ساواك از قسمت هاي زير تشكيل شده است:

 1- دفتر رياست ساواك

 2- دفتر قائم مقام ساواك

 3- صندوق ويژه

4- مشاوران رئيس ساواك

 5- كنترلي

6- بازرسي كل

 7- دبير خانه شوراي امنيت ملي

 8- پيمان ها با توجه به اينكه نمودار سازماني سال1352 از اسناد ساواك به دست آمده ونيز دو سال بعد از خروج فردوست از ساواك تهيه شده است، از سنديت واعتبار بيشتري برخوردار است . ادارات كل ساواك: ساواك در ابتدا داراي هشت اداره ي كل بود كه بعدا"-در زمان قائم مقام حسين فردوست- اداره ي كل نهم(تحقيق) با همكاري موساد به آن اضافه شد . همچنين اداره ي كل آموزش نيز پس از خروج گروه آموزشي موساد در سال 1344 تشكيل شد وآموزش كاركنان ساواك را برعهده گرفت. هريك از ادارات كل براساس وظايفي كه داشتندبه چند اداره وبخش تقسيم مي شدند. اداره كل يكم(امور اداري): اين اداره، اداره كل يكم وظايف ذيل را برعهده داشته است:

 «1- اجراي امور اداري، مقام رياست ساواك وقائم مقام رياست ساواك؛ 2- بررسي سازمان ووظايف ساواك با نظر متخصصين ومسئولين مربوطه ونگاهداري آنها 3- تهيه ي نشريات وفرم هاي اداري وكنترل در اجراي آنها...» اداره كل دوم(جمع آوري اطلاعات خارجي): در خاطرات فردوست، در مورد اداره ي كل دوم چنين آمده است اداره ي كل دوم ، اداره كل كسب اطلاعات خارجي بود كه پس از كسب اطلاعات، آن را براي بررسي به اداره ي كل هفتم ارسال مي داشت...» اداره ي كل دوم از دوطريق كسب اطلاعات مي كرد:

 1- از طريق پايگاه هاي برون مرزي؛ 2- ازطريق ايجادپايگاه در كشورهدف؛ ودر واقع بيشتر اطلاعات از اين راه كسب مي شد اداره كل سوم (امنيت داخلي): اداره كل سوم مهمترين بخش ساواك بوده است ومعمولا" ساواك با اين اداره كل شناخته ميشده است. اين اداره كل، گسترده ترين تشكيلات ساواك را داشته است وزير نظر رئيس ساواك اداره مي شد.وظيفه اصلي آن حفظ وتأمين امنيت داخلي بوده است. اداره كل چهارم(حفاظت): اداره كل چهارم وظيفه حفاظت پرسنل، اماكن واسناد ساواك وهمچنين وظيفه حفاظت وزارتخانه ها،ادارات ومؤسسات دولتي وملي را برعهده داشته است. اداره كل پنجم( فني): اداره كل پنجم وظيفه امور فني وتهيه و مراقبت از وسايل فني و... را بر عهده داشته است. اداره كل ششم(امور مالي): در اين اداره كل فقط بودجه علني ساواك هزينه مي شده است كه از زمان تأسيس ساواك نيمي از آن را نخست وزيري ونيم ديگر را وزير جنگ تأمين مي كرد تا به نام ساواك بودجه اي به مجلس نرود. اداره كل هفتم(بررسي اطلاعات خارجي): اداره كل هفتم، بررسي اطلاعات ارسالي از اداره كل دوم را بر عهده داشت وبه دليل ارتباط مستقل وظايف اداره كل هفتم با اداره كل دوم، سازمان آن دو مطابق با هم بود. اداره كل هفتم با بررسي اطلاعات واصله ازاداره كل دوم ونيز بررسي كتب،مجلات وروزنامه هاي مربوط به كشورهاي هدف ونيز اخبار راديويي روزانه ارسالي از طرف وزارت اطلاعات وقت، هرماه يك بولتن راجع به يكي از كشورهاي هدف تهيه وتنظيم مي كرده و وضع كشور مربوطه را تبيين مي كرده است. فردوست در خاطرات خود اداره كل دوم واداره كل هفتم را «سازمان اطلاعات خارجي» ناميده است كه هردواداره مذكورزير نظر يك رئيس فعاليت مي كرده اند. اداره كل هشتم (ضد جاسوسي): اداره كل هشتم كه از بدو تشكيل ساواك توسط آمريكايي ها ايجاد شد وبر اساس نمودار سازماني آنها بادقت سازمان يافت. اين اداره از اهداف اصلي كشور هاي غربي در ساواك بود ودر طول موجوديت ساواك، رؤساي MI6 سفارت انگلستان وCIA سفارت آمريكا مرتب با آن در ارتباط بودند واطلاعات مفيد وضروري را دريافت مي كردند. اين اداره كل در مركز به طور مستقیم عمل مي كرد ودر درون برخي ساواك ها كه اهداف ضد جاسوسي وجود داشت يك اداره ي ضد جاسوسي ايجاد كرده بود. اداره كل نهم(تحقيق):اداره كل نهم با كمك وآموزش اسرائيليها در زماني كه فردوست قائم مقامی رياست ساواك را بر عهده داشت، توسط ايشان ايجاد شد، وظيفه اين اداره تحقيق وبررسي سوابق افراد وپرسنل ساواك وديگر سازمان ها به - درخواست خود آنها بود. ساواكها: از لحاظ ساختار تشكيلاتي به سه دسته تقسيم مي شدند: ساواك هاي استان ها، ساواك هاي شهرستانها ساواك تهران. ساواك استان وشهرستانها: تركيب ساواكهاي استانها از نظر تعدادپرسنل متناسب با ميزان فعاليت وجمعيت وتعداد ساواكهاي ناحيه (شهرستان) بود ولي هر ساواك استان داراي تشكيلات زير بود: رئيس- معاون- دفتر- شعبه امنيت- شعبه حفاظت- شعبه فني- شعبه تحقيق- شغبه برون مرزي در ساواك استانهاي مرزي- شعبه ضد جاسوسي . ساواك شهرستانها نيز داراي يك رئيس و2 الي3 رهبر عمليات وچند پاسدار بوده است. ساواك تهران: براساس نمودار سازماني، ساواك تهران از بخش هاي زير تشكيل مي شده است: ساواك شهر ري؛ ساواك كرج؛ ساواك شميران؛ دفتر؛ بخش مستقل بايگاني؛ اداره يكم عمليات؛ اداره دوم عمليات؛ اداره سوم پشتيبان عمليات. نمايندگي های خارج از كشور: نمايندگي هاي خارج از كشور از يك رئيس ويك كارمند تشكيل مي شده اند. معمولا" رؤساي نمايندگي هاي خارج از كشور تحت عنوان ديپلمات درسفارتخانه هاي ايران مشغول به كار بودند ودانشجويان واتباع ايراني را زير نظر داشتند.ساواك همچنين از طريق وزارت خارجه ، شبكه وسيعي ايجاد كرده بود و آمد ورفت ايرانيان را به طور كامل كنترل مي كرد. وزارت خارجه و نمايندگي هاي خارج از كشور، پايگاه اصلي ساواك بودند. خلعتبري مي نويسد: ساواك در همه نمايندگي ها داراي سه نوع مأمور بوده: 1- يك ياچند مأمور كه با اطلاع وزارت امور خارجه از تهران اعزام ميكردند؛ اينها تحت پوشش وزارت خارجه بودند وبه دولت محل به عنوان عضو رسمي وسياسي نمايندگي معرفي مي شدند. 2- يك ياچند مأمور مخفي شناخته نشده كه با سمت وتحت عنوانی در نمايندگي مشغول بودند؛اينها ممكن است كارمندان رسمي(اداري يا سياسي) وزارت امور خارجه باشند كه مخفيانه با ساواك همكاري داشتند ويا ممكن است از ايرانيان ياافراد محلي باشند كه به عنوان كارمند محلي نمايندگي انتخاب مي شدند. 3- يك يا چند كارمند جزء محلي مانند: راننده يا پيشخدمت(ايراني يا محلي). ساواك در خارج از كشور هدفش كنترل دانشجويان و ايرانيان مترقی خارج از كشور بود. ساواك براي سركوب نيروهاي مخالف در خارج از كشور علاوه بر داير كردن شعبات متعدد ونفوذ در سفارتخانه هاي ايراني در كشور هايي چون آمريكا، انگليس و...با پليس اين كشورها ونيروهاي اطلاعاتي وامنيتي آنها همكاري متقابل داشته است . . انحلال ساواک: ساواک، نهادی که شاه آن را چشم و گوش خود می دانست با اوج گیری قیام اسلامی مردم ایران عملا فلج شده و کارایی خود را از دست داده بود. دیگر در میان مردم دیوار توهم و ترس از ساواک شکسته شده بود و از ساواک نیز کاری ساخته نبود. یکی از خواسته های مردم آن روزها، انحلال ساواک بود. دولت شریف امامی انحلال ساواک را در زمره اصلاحات و برنامه های خود قرار داده بود.ولی وقتی از طرف یکی از وزرای شریف امامی پیشنهاد انحلال آن به شاه داده می شود، شاه ضمن رد پیشنهاد از قدرت وعظمت ساواک سخن گفته بود. انحلال ساواک مجددا در دولت دکتر شاپور بختیار که سیاست فریب افکار عمومی را در پیش گرفته بود، مطرح شد. لذا بختیار در روز 14 بهمن 57 لایحه انحلال ساواک را به مجلس برد تا شاید به خیال خود بتواند کینه و نفرتی را که ساواک با 22 سال خیانت و خونریزی و به شهادت رسانیدن هزاران ایرانی مسلمان ایجاد کرده بود، یک شبه از دل ملت ایران بیرون ببرد لایحه مذکور به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا رسید. ولی سیر سریع انقلاب اسلامی در روزهای بعد و پیروزی شکوهمند آن در 22 بهمن ، ساواک را نیز مانند دیگر سازمانها و نهادهای رژیم پهلوی از بین برد. نتیجه گیری با اوج گیری نا آرامیهای قبل از انقلاب در ایران، شاه دستور انحلال ساواک را داد و رئیس پیشین ساواک تیمسار نصیری که در آن زمان سفیر در پاکستان بود به ایران فراخوانده شد و به زندان افتاد که این اقدامات نتیجه ای در بر نداشت. با پیروزی انقلاب، نصیری دادگاهی شد و در نهایت دادگاه انقلاب رای به اعدام وی داد. پرویز ثابتی معاون او نیز به اسرائیل گریخت. برخی دیگر از اعضای آن هم چون حسین فردوست که از نزدیکان شاه و سران ساواک بود پس از انقلاب تنها به انفصال از خدمت محکوم شدند. اما با این حال آنان به همراه بسیاری از اعضای رده های میانی و پایینی سابق ساواک در تشکیل وزارت اطلاعات و سازماندهی آن با جمهوری اسلامی همکاری کردند. با اینکه ساواک بعد از 22 سال فعالیت، که دست قدرتهای بزرگ و بیگانه به وضوح در سازماندهی ، آموزش و هدایت آشکار بود، و تمام ابزارهای مخالفت ، علیه مخالفان را در دست داشتند که در برابر ملت اسلامی ایران قد علم کرده بود با ایستادگی مردم و سیر انقلاب به رهبری امام خمینی نتوانست حکومت فاسد پهلوی را پا برجا و محکم نکه دارد که در سال 1357 با پیروزی انقلاب اسلامی از بین رفت.

منابع:

 1- جمعی از نویسندگان، انقلاب اسلامی ایران، سال 1386

 2- The wenpons of terrorism:tor ture at internet. Org

۳- ابراهیمیان، ایران بین دو انقلاب ، بی تا

 4- افراسیابی، بهرام، ایران و تاریخ، سال 1364

 5- منصوری ، جواد، سیر تکوینی انقلاب اسلامی، سال 1375

6- ر.ک .: پاره ای از اسناد ساواک، کنفدراسیون دانشجویان و محصلین ایرانی در خارج از کشور

 7- موسسه مطالعات و پژوهش سیاسی؛ جستارهایی از تارخی معاصر ایران : ظهور و سقوط سلطنت پهلوی

 8- ازغندی، علیرضا، تاریخ تحول سیاسی و اجتماعی ایران، 1384

 9- بخارایی راد؛ تقی؛ ساواک و نقش آن در تحول رژیم پهلوی ، 1378

10- معاونت بررسی های استراتژیک ، ساواک،بی تا 11

- فردوست: ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، 1370

12- مدنی، سیدجمال الدین: تاریخ سیاسی معاصر ایران، 1369

13- مرکز اسناد انقلاب اسلامی، پرونده عباسعلی خلعتبری در دادگاه انقلاب

14- کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی، پاره ای از اسناد ساواک، 1357

 نویسنده:صمد کرمی عالم

"
 
پیوندهای مرتبط
· مطالب بیشتر در مورد حقوق و سياست
· سایر مطالب نوشته شده توسط admin88


پربازدیدترین مطلب در زمینه حقوق و سياست:
ساواک

امتیاز دهی به مطلب
امتیاز متوسط : 3.81
تعداد آراء: 11


لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد

انتخاب ها

 چاپ این مطلب چاپ این مطلب

برای انتشار مقالات خود در د نیای وب می توانید مقالات خود را به ایمیل آدرس maghaleh.net@gmail.com ارسال نمایید.

Copyright © 2005-2015 Computer Center Of MAGHALEH[DAT]NET All rights reserved.
| Please send your comments to:webmaster@maghaleh.net |




مدت زمان ایجاد صفحه : 0.04 ثانیه

::Persian articles by maghaleh[dat]net ::